Edward Gierek: Przerwana dekada

Edward Gierek: Przerwana dekada

Urodziłem się pod koniec dekady Gierka, zatem niewiele doświadczyłem. Bardziej pamiętam okres rządów następnej ekipy. Jest sporo literatury na ten temat skrajnie różniących się oceną sytuacji, dlatego sięgam do bezpośredniego źródła.

Kategoria // Reportaż, dokument, biografia    13/05/2016    czytany 459 razy    Autor //    Ocena: +3/6
Edward Gierek: Przerwana dekada

Na fali zdobytych wrażeń po przeczytaniu książki „Jaruzelski. Życie paradoksalne” postanowiłem sięgnąć po książkę opisującą część trudnego tematu z życia generała. Chodzi konkretnie o dekadę rządów Gierka – czyli prawie całe lata 70-te. Wówczas Gierek musiał radzić sobie z rosnącą w siłę elitą Jaruzelskiego. Ale do końca tak naprawdę nie wiadomo, dlaczego – pomimo zła, które mu wyrządzono – Gierek krył generała i bagatelizował jego udział w krwawym tłumieniu społecznych rozruchów.

Omawiana książka to wywiad rzeka (jak twierdzi autor Janusz Rolicki). Jest w niej sporo treści, Edward Gierek dużo o sobie mówi, ale nie wyjaśnia jednoznacznie jakie były jego powiązania z Jaruzelskim. W sumie o generale nie wspomina do czasu, gdy już go strącał z fotela I sekretarza KC PZPR. A jak wiadomo, Jaruzelski był obecny z nim podczas słynnego spotkania ze stoczniowcami, gdzie padło pytanie, czy „pomożecie?”. Czyli prawie 10 lat wcześniej.

Gierek, w charakterystyczny dla ofiary sposób, przedstawia siebie jako osobę zrzuconą z (co najmniej) dziesiątego piętra na pożarcie lwom. W jego wypowiedziach można jednak znaleźć mocne stanowisko o ideologicznej identyfikacji z komunizmem i socjalizmem. Nie przepadał za kapitalizmem, gdyż w dzieciństwie spędził ponad dwie dekady we Francji i Belgii jako szeregowy robotnik i dobrze wiedział z czym się je kapitalizm. Uznał, że lepszym rozwiązaniem dla ludzi jest komunizm, który zapewnia równe traktowanie.

Po upadku Jaruzelskiego i wprowadzeniu reform mających na celu przekształcić PRL w nowoczesne państwo oparte na gospodarce wolnorynkowej przestrzegał o powstaniu nowych grup społecznych, utworzeniu elit i uwydatnieniu się biedoty. Tutaj wcale się nie pomylił. Tym bardziej wkurzające jest spełnienie się przepowiedni, że do Polski napłynie szeroki strumień kasy z zachodu, ale w zamian trzeba będzie sprzedać za bezcen ważniejsze gałęzie przemysłu krajowego. Wiele z tego stało się faktem.

Jeśli można mówić o „władcach” PRL w kategorii lepszych i gorszych to Gierek z pewnością był jednym z lepszych. On przecież realizował program „socjalizmu z ludzką twarzą” na serio, a nie tylko w przemówieniach. Trudno jest ocenić na ile robił to pod siebie, a na ile dla ludzi. Jedno jest pewne, że nasi rodzice i dziadkowie pamiętają ten okres jako jeden z lepszych, ponieważ mimo próby ręcznego sterowania gospodarką na siłę udało się ją ożywić i rozbudować. Nie umniejszam zasługi zielonych dolarów zza oceanu, ale kasa to nie wszystko – ważny jest pomysł na ożywienie przemysłu w skrajnie nieprzyjaznych warunkach jakie wówczas tworzyły elity i sytuacja polityczna w bloku socjalistycznym.

Gierek w bardzo dobitny sposób oskarża władcę Kremla o różne plagi, jakie spadały na Polskę. Dostało się również prezydentom USA, którzy nie chcieli pomóc w reaktywacji polskiej gospodarki. Bo niby czemu mieli wspierać zausznika swojego największego wroga?

Jednak nie ulega wątpliwości, że próby Gierka do ratowania socjalizmu w Polsce przedłużyły życie PRL. Bardzo możliwe, że bez jego wkładu w latach 70-tych fala strajków przelałaby się przez kraj już wcześniej.

Wywiad rzeka, mimo że pokaźny, to jednak nie wnosi niczego nowego do znanej już historii. Autobiografie dygnitarzy partyjnych PZPR pokazują, że są to sterowane publikacje mające na celu wybielić prominentów i ochronić ich przed karą za błędy popełnione na ludzkości podczas okresu socjalizmu. Inna sprawa, że kary żadnej nigdy nie ponieśli.

Jedyny wniosek jaki można wynieść z tej opowieści to tak, że należy pamiętać, aby nigdy nie dopuścić do ponownego wprowadzeniu systemu komunistycznego, a od Rosji trzymać się na bezpieczny dystans.


Więcej książek na półce: Reportaż, dokument, biografia

Kobiety Wojny Dwu Róż
Kobiety, które zawładnęły Europą - najpotężniejsze królowe
Dior i ja - Autobiografia Christiana Diora
Marilyn Monroe. Za kulisami
Jamie Dornan. Wszystkie jego twarze
Zabijemy albo pokochamy. Opowieści z Rosji
Karuzela z Madonnami
Maria Callas. Primadonna stulecia
Księżniczka po przejściach. Nie tylko o Gwiezdnych Wojnach
Zabić. Mordy polityczne w PRL
Polskie Imperium. Wszystkie kraje podbite przez Rzeczpospolitą
Mój siąsiad islamista
Jaruzelski. Życie paradoksalne
Historia Bez Cenzury
Historia Bez Cenzury 2
Żywe trupy. Prawdziwa historia zombie
Pierwsze damy Ameryki
Żony astronautów
Edward Gierek: Przerwana dekada
Autobiografia Stalina
Elżbieta II. O czym nie mówi królowa?
Stuhrmówka. Czyli gen wewnętrznej wolności
Nienachalna z urody
Antropologia wojny
Bismarck. Żelazny Kanclerz
Łukaszenka. Niedoszły car Rosji
Lekko Stronniczy - jeszcze więcej
Fighterzy. Najlepsi polscy wojownicy
Gwiezdne Wojny. Jak podbiły wszechświat
Pod prąd
Życie w średniowiecznym zamku
Najpiękniejsze kobiety z obrazów
Elon Musk. Biografia twórcy PayPala, Tesli, SpaceX
Dziewczyny z Solidarności
Dziewczyny z powstania
Dziewczyny wojenne
Kobiety dyktatorów
Kobiety dyktatorów 2
Dziewczyny z Syberii
Sebastian

Sebastian

Autor serwisu sajfaj.net i bloga popkulturka. Lubi czytać książki i od czasu do czasu wybrać się do kina na dobry film.

Kiedyś członek fandomu Star Trek w Polsce. Obecnie kibicuje Ciemniej Stronie Mocy. Z braku dobrego scifi w TV, amator książkowego świata Star Wars.

Z zamiłowania fan powieści historycznych, dobrych scifi i military sf, a ostatnio nadrabia z historią XX wieku.

Ostatnie książki

Ostatnie filmy

Ostatnie komiksy

Ostatnie seriale

wydarzenia-fb

poletko

przeczytane

obejrzane

europa-antyk

europa-korona

star wars legends

star wars nowy

potter

ender

wiek xx

prawdziwe historie

O mnie

Autor bloga popkulturka. Lubi czytać książki, oglądać dobre filmy, z natury niewolnik serialowych tasiemców. Wielki fan scifi, ale tylko wyższych lotów. Obecnie z braku dobrego scifi, amator książkowego universum Star Wars oraz wszelkiego fantasy, ponadto powieści historycznych z epoki antyku i renesansu.

więcej »

kontakt | polityka prywatności i ciasteczek

social0social01