Sfera i Rój Dysona

Kategoria // Felietony i artykuły    piątek // 23/11/2014    czytany 3090 razy    Autor //
Sfera i Rój Dysona

Sfera Dysona została pierwszy raz opisana w 1959 roku przez amerykańskiego fizyka i futurystę Freemana Dysona w prestiżowym czasopiśmie naukowym "Science". Dyson zaproponował hipotetyczną megastrukturę, którą zgodnie z założeniami autora mogłaby zbudować zaawansowana cywilizacja korzystająca z energii całego systemu, a także panująca nad gwiazdą.


Hipotetycznie w pierwotnym założeniu Sfera Dysona miałaby być konstrukcją, która całkowicie otaczałaby gwiazdę, w ten sposób pochłaniając całą energię emitowaną przez gwiazdę i mogła wykorzystać ją dla dobra cywilizacji. Do budowy takiej konstrukcji prawdopodobnie trzeba by było zniszczyć wszystkie ciała niebieskie układu. Budowa sfery mogłaby zacząć się od tzw. Pierścienia Nivena, będącego konstrukcją otaczającą gwiazdę. Cywilizacja mogąca podjąć się budowy Sfery musiałby być na II stopniu rozwoju w skali Kardaszewa.

Ponieważ możliwość budowy jednolitej sfery została poddana w powątpiewanie, Dyson zrewidował swoje poglądy, po czym stwierdził, że jego wizja była bliższa rojowi złożonego z mniejszych obiektów poruszających się po różnych niezależnych orbitach, tworząc tym samym kulę złożoną z wielu przerywanych pierścieni.

W przypadku pełnej sfery o grubości ścian 3 m odległych od słońca w okolicy orbity Wenus, wewnętrzna powierzchnia byłaby około 550 milionów razy większa od powierzchni Ziemi. Taka przestrzeń byłaby przystosowana do utrzymania życia. Jednak nie przepuszczałaby w ogóle światła na zewnątrz. Inne wizje mówią o sferze ze średnicą równej orbicie ziemi.

W przypadku roju mniejszych obiektów poruszających się po orbitach, albo pierścieni wprawionych w ruch, powierzchnia byłaby mniejsza, i tak samo jak w zaproponowanym przez Nivena Pierścieniu pasy byłyby zdatne do życia po zbudowaniu potężnych ścian utrzymujących atmosferę na krawędziach płyt. Wówczas z uwagi na ruchome elementy pojawiałby się prześwity w konstrukcji przepuszczające promieniowanie gwiazdy.

Freeman Dyson zaproponował, aby w poszukiwaniu pozaziemskich cywilizacji, astronomowie koncentrowali się na wykrywaniu silnych źródeł promieniowania podczerwonego, wytwarzanego przez nagrzane ściany sfery lub przenikające przez prześwity między pierścieniami i elementami Rojów. Zaproponowany przez Dysona sposób poszukiwania cywilizacji został włączony do programu SETI.

Wadą konstrukcyjną kompletnej sfery jest fakt, że taka konstrukcja nie jest grawitacyjnie stabilna. Wypadkowa siła przyciągania między sferą a umieszczoną w centrum gwiazdą jest równa zero. Zatem bez wspomagania położenia sfery może ona ulec zderzeniu z gwiazdą. Bardziej prawdopodobna zatem jest budowa roju płyt lub pierścieni, które teoretycznie można wprowadzić w ruch okrężny i regulować ich odległość od gwiazdy.

 

W fantastyce

Po raz pierwszy megastruktura otaczająca słońce pojawiła się w powieści Larry'ego Nivena "Pierścień" ("Ringworld") z 1970 roku. Powieść otrzymała nagrody Hugo oraz Nebula. Jest to pierwszy tom cyklu "Opowieści ze znanego kosmosu". Akcja powieści rozgrywa się w dalekiej przyszłości, gdy ludzie napotkali już inne cywilizacje. Wspólna ekspedycja ludzi i obcych wybiera się na spotkanie tajemniczej rasy, która jest tak zaawansowana, że potrafiła zbudować ogromny pierścień wokół swojej gwiazdy.

Sfera Dysona pojawiła się w 130-tym odcinku serialu "Star Trek: The Next Generation" - "Relics" z 1992 roku, gdzie załoga statku kosmicznego Enterprise musiała zmierzyć się z zaawansowaną technologią wymarłej cywilizacji.

Załoga Enterprise powróciła do badania sfery w powieści z 1999 roku autorstwa Charles'a Pellegrino i George'a Zebrowskiego pod tytułem "Star Trek: The Next Generation - Dyson Sphere".

W "Andromedzie" Gene'a Roddenberry'ego, w kilku odcinkach, m.in. "Its Hour Come Round At Last" oraz "The Widening Gyre" zostaje przedstawiony Statek Światów Magog zwany również Worldship'em. Jest on przykładem konstrukcji typu Rój, chociaż opiera się na połączonych wokół gwiazdy planetach.

"Orbitsville" to powieść z 1975 roku autorstwa Bob'a Shaw opowiadająca o odkryciu sfery przez badaczy z Ziemi. Po sukcesie jaki odniosła powieść autor napisał dwa sequele - "Orbitsville Departure" z 1983 roku oraz "Orbitsville Judgement" z 1990.

Powieść "The World Is Round" (Tony Rothman), opowiadająca o sferze zamieszkałej na zewnątrz, ponieważ w jej wnętrzu znajduje się czarna dziura.

Komiksy Marvela, "Guardians of the Galaxy" gdy strażnicy teleportują się do wnętrza sfery oraz "New Avengers, vol. 3", gdy Tony Stark zatrudnia Shi'ar do budowy sfery wokół Słońca.

W cyklu serialowym anime "In Crest of the Stars" stolica świata Imperium Abh jest zasilana z systemu podobnego do Roju Dysona.

W cyklu "Odyssey One" autorstwa Evana Currie pojawia się Rój Dysona, który ukryty za płaszczem zakamuflowanych płyt skrywa obcą cywilizację i potężną flotę inwazyjną. Rój ten nie został zauważony podczas jego tworzenia. Szacuje się, że został zbudowany pod nosem dwóch nieodległych zamieszkałych światów w zaledwie dwieście lat.

Sfera pojawiła się w wielu powieściach sf i komiksach nigdy niepublikowanych w Polsce. Autorami wielu z nich byli znani pisarze, m.in. Timothy Zahn, Peter F. Hamilton, Robert J. Sawyer, William H. Keith Jr, Donald Moffitt, Allen Steele.

 

sfera-2

Ostatnie książki

Ostatnie filmy

Ostatnie komiksy

Ostatnie seriale

wydarzenia-fb

poletko

przeczytane

obejrzane

europa-antyk

europa-korona

star wars legends

star wars nowy

potter

ender

wiek xx

prawdziwe historie

O mnie

Autor bloga popkulturka. Lubi czytać książki, oglądać dobre filmy, z natury niewolnik serialowych tasiemców. Wielki fan scifi, ale tylko wyższych lotów. Obecnie z braku dobrego scifi, amator książkowego universum Star Wars oraz wszelkiego fantasy, ponadto powieści historycznych z epoki antyku i renesansu.

więcej »

kontakt | polityka prywatności i ciasteczek

social0social01